Phân biệt nước muối ưu trương, đẳng trương, nhược trương khác nhau như thế nào ?

1. Nước muối ưu trương là gì?

Nước muối ưu trương là một loại dung dịch nước muối có tỷ lệ muối tinh khiết và nước cất cao hơn 0.9%, nghĩa là dung dịch chứa lượng muối nhiều hơn bình thường so với khả năng nước có thể hoà tan ở điều kiện thường. Nhờ vào nồng độ muối cao và đậm đặc mà dung dịch này có độ ưu trương mạnh và rất háo nước.

Chính vì thế, khi loại nước muối này tiếp xúc với các tế bào sống sẽ “rút” nước từ tế bào đó rất nhanh, khiến chúng bị mất nước, teo nhỏ, biến dạng hoặc thậm chí bị tiêu diệt theo kiểu “chết khô”, kể cả đó là tế bào của người hay vi khuẩn.

2. Nước muối đẳng trương là gì?

Nước muối đẳng trương hay còn được gọi là nước muối sinh lý, là một loại dung dịch nước muối được pha chế theo tỷ lệ muối tinh khiết và nước cất là 0.9%, tương ứng trong mỗi 1 lít nước sẽ có 9g natri chloride tinh khiết.

Vì nồng độ của loại nước muối này đẳng trương với nồng độ của dịch sinh lý trong cơ thể nói chung, đồng thời cũng cân bằng với cả dịch thể và dịch tế bào của hầu hết các loại vi khuẩn nên nước muối đẳng trương không có khả năng kháng khuẩn như nước muối ưu trương.

Nước muối sinh lý vệ sinh mắt mũi Fysoline 5 ml (Hộp 40 ống)

3. Nước muối nhược trương là gì?

Ngược lại với nước muối ưu trương, nước muối nhược trương lại có tỷ lệ muối tinh khiết và nước cất thấp hơn 0.9%. Dung dịch nước muối này càng nhược trương khi nồng độ muối trong thành phần càng thấp.

0.65% là nồng độ phổ biến của nước muối nhược trương trên thị trường hiện nay, thường được sử dụng để xịt rửa vệ sinh mũi họng hàng ngày. Tuy nhiên, loại này không phổ biến và được ưa chuộng như nước muối ưu trương và nước muối đẳng trương.

4. So sánh nước muối ưu trương, đẳng trương và nhược trương

Để có cái nhìn tổng quát hơn về cả 3 loại nước muối ưu trương, đẳng trương và nhược trương, mời bạn tham khảo bảng so sánh sau đây:

Tiêu chí	Nước muối ưu trương	Nước muối đẳng trương	Nước muối nhược trương
Nồng độ muối	Cao hơn 0.9%	0.9%	Thấp hơn 0.9%
Mục đích sử dụng	Thường được sử dụng trong công nghiệp, nghiên cứu khoa học, nhất là trong sinh học, hoá học và y học.	Thường được dùng để tạo ra môi trường nước tương tự như nước biển cho các sinh vật sống, chủ yếu trong các ứng dụng y tế như làm sạch, rửa mũi, điều trị viêm mũi, nhỏ mắt, chăm sóc da,…	Thường được sử dụng để xịt mũi, rửa mũi, súc họng, súc miệng, rửa vết thương,…

5. Nên dùng nước muối nào cho trẻ nhỏ?

Nước muối đẳng trương và nhược trương không gây hại cho tế bào nhưng cũng không có khả năng tiêu diệt vi khuẩn nên chỉ được sử dụng như một dung dịch “rửa trôi” vi khuẩn, dùng để súc miệng, súc họng, rửa mũi, nhỏ mắt, rửa vết thương,…

Bên cạnh đó, nước muối đẳng trương, thường được gọi là nước muối sinh lý, là loại dung dịch được sử dụng phổ biến nhất trên thị trường nhờ vào nồng độ của dung dịch đẳng trương với nồng độ của dịch sinh lý trong cơ thể và cân bằng với dịch thể của mũi, họng nên an toàn dùng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, nhưng không nên lạm dụng.

Ngoài ra, nước muối ưu trương mặc dù có thể tiêu diệt được vi khuẩn, vi rút gây hại nhưng đồng thời cũng có thể gây tổn thương niêm mạc miệng họng, làm suy yếu lớp hàng rào bảo vệ tế bào, dẫn đến tăng nguy cơ cho vi rút, vi khuẩn dễ dàng xâm nhập hơn.

Vì thế, đây không phải là loại nước muối được dùng để vệ sinh mũi, họng hay làm sạch vết thương thường xuyên, đặc biệt là trẻ nhỏ, mà chỉ được khuyên dùng trong trường hợp nghẹt mũi do phù nề cuốn mũi hay có chỉ định riêng của bác sĩ.

Nước muối kháng viêm vệ sinh mũi Fysoline 5 ml (Hộp 20 ống)

6. Lưu ý khi sử dụng nước muối sinh lý cho bé

Để đảm bảo an toàn cho bé khi sử dụng nước muối sinh lý, bố mẹ nên lưu ý các điểm sau:

Không nên tự pha nước muối tại nhà để sử dụng cho bé vì không đảm bảo vô khuẩn và không đảm bảo pha đúng nồng độ muối, dẫn đến dễ tổn thương niêm mạc mắt, mũi, họng của bé.
Nên mua nước muối sinh lý cho bé tại các quầy thuốc hoặc những cửa hàng chuyên các sản phẩm mẹ và bé.
Tuyệt đối không chọn mua các sản phẩm không có số đăng ký hoặc nhãn dán của Cục quản lý dược trên bao bì.
Rửa tay thật sạch bằng xà phòng hoặc nước rửa tay trước khi sử dụng nước muối sinh lý để vệ sinh mắt, mũi, họng cho bé.
Khi dùng nước muối sinh lý để vệ sinh mũi cho bé, nên chọn ống có đầu tròn nhỏ để tránh làm tổn thương niêm mạc mũi của bé.
Nên giữ dung dịch nước muối sinh lý ở mức nhiệt độ khoảng 34 – 35 độ giúp bé dễ chịu, tránh để nước lạnh đột ngột chảy vào mắt mũi làm bé sợ.
Bảo quản nước muối ở nơi khô thoáng, tránh ánh nắng mặt trời trực tiếp.
Để xa tầm tay trẻ em.