Bị nhiễm trùng đường ruột nên ăn gì để nhanh hồi phục?

Nhiễm trùng đường ruột có thể gây ra các triệu chứng như tiêu chảy, đau bụng, buồn nôn, nôn, sốt và chán ăn. Trong thời gian này, chế độ ăn uống phù hợp có thể giúp người bệnh duy trì năng lượng, hạn chế kích thích đường tiêu hóa và quan trọng nhất là phòng ngừa mất nước, mất điện giải.

Vậy bị nhiễm trùng đường ruột nên ăn gì và cần kiêng gì? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

1. Vì sao cần chú ý chế độ ăn khi bị nhiễm trùng đường ruột?

Tiêu chảy và nôn ói có thể khiến cơ thể mất một lượng lớn nước và các chất điện giải. Nếu không được bổ sung kịp thời, người bệnh có nguy cơ bị mất nước, đặc biệt là trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh lý nền.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bù nước bằng dung dịch oresol (ORS) là một trong những biện pháp quan trọng trong điều trị tiêu chảy. Đồng thời, người bệnh vẫn nên được tiếp tục cung cấp dinh dưỡng phù hợp thay vì nhịn ăn kéo dài.

Do đó, mục tiêu của chế độ ăn khi bị nhiễm trùng đường ruột là:

• Bổ sung đủ nước và điện giải.
• Cung cấp năng lượng và chất dinh dưỡng cần thiết.
• Lựa chọn thực phẩm dễ dung nạp, ít gây kích thích đường tiêu hóa.
• Hạn chế những thực phẩm có thể làm tiêu chảy hoặc đầy bụng nặng hơn.

2. Bị nhiễm trùng đường ruột nên ăn gì?

Cháo, cơm mềm và các món dễ tiêu

Khi còn tiêu chảy hoặc cảm giác đầy bụng, người bệnh có thể ưu tiên những món mềm, dễ ăn như cháo, cơm mềm, súp, khoai tây luộc hoặc bánh mì.

Có thể kết hợp cháo với thịt nạc, thịt gà bỏ da hoặc cá để bổ sung protein.

Không cần phải chỉ ăn cháo trong suốt thời gian bị bệnh. Khi cảm giác thèm ăn trở lại và cơ thể dung nạp tốt, người bệnh có thể từng bước trở lại chế độ ăn thông thường. Các chuyên gia không khuyến cáo nhịn ăn hoặc áp dụng chế độ ăn kiêng quá nghiêm ngặt trong tiêu chảy cấp.

Thịt nạc, cá và trứng

Protein cần thiết cho quá trình duy trì và phục hồi cơ thể. Người bệnh có thể lựa chọn:

• Thịt gà bỏ da.
• Thịt lợn nạc.
• Cá hấp hoặc luộc.
• Trứng nếu cơ thể dung nạp tốt.

Nên ưu tiên cách chế biến luộc, hấp hoặc nấu mềm, hạn chế chiên xào nhiều dầu mỡ.

Rau củ nấu chín

Rau củ vẫn nên được bổ sung để cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ. Trong giai đoạn triệu chứng còn rõ, có thể ưu tiên rau củ được nấu chín mềm như cà rốt, bí đỏ, bí xanh.

Không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn rau củ khỏi chế độ ăn. Quan trọng là lựa chọn loại phù hợp với khả năng dung nạp của từng người và tránh ăn quá nhiều một lúc.

Trái cây dễ ăn

Một số loại trái cây mềm, chín có thể phù hợp trong giai đoạn hồi phục, chẳng hạn như chuối chín hoặc táo được nấu chín/nghiền.

Tuy nhiên, nên ăn với lượng vừa phải và ưu tiên trái cây nguyên dạng thay vì nước ép hoặc đồ uống nhiều đường, vì lượng đường đơn cao có thể làm tiêu chảy nặng hơn ở một số người.

3. Uống gì khi bị nhiễm trùng đường ruột?

Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng nếu người bệnh bị tiêu chảy hoặc nôn.

Nước và dung dịch oresol

Người bệnh cần bổ sung đủ chất lỏng. Khi bị tiêu chảy nhiều, dung dịch oresol (ORS) có thể giúp bù nước và các chất điện giải bị mất.

Khi sử dụng oresol, cần pha đúng lượng nước theo hướng dẫn trên sản phẩm. Không nên tự ý pha đặc hoặc loãng hơn hướng dẫn vì có thể làm thay đổi nồng độ điện giải của dung dịch.

Nếu đang buồn nôn hoặc nôn, có thể uống từng ngụm nhỏ và uống thường xuyên thay vì uống một lượng lớn cùng lúc. Bù nước và điện giải là ưu tiên hàng đầu trong xử trí tiêu chảy cấp.

4. Bị nhiễm trùng đường ruột nên kiêng gì?

Một số loại thực phẩm và đồ uống có thể khiến tình trạng tiêu chảy hoặc khó chịu đường tiêu hóa tăng lên ở một số người.

Đồ ăn nhiều dầu mỡ

Nên hạn chế các món chiên, rán, thức ăn nhanh và món nhiều chất béo vì chúng có thể làm triệu chứng tiêu hóa khó chịu hơn.

Rượu bia và đồ uống chứa caffeine

Rượu bia, cà phê và một số loại đồ uống chứa caffeine nên được hạn chế trong giai đoạn tiêu chảy cấp.

Đồ uống và thực phẩm nhiều đường

Nước ngọt, một số loại nước trái cây nhiều đường, bánh kẹo và các món tráng miệng nhiều đường có thể làm tiêu chảy nặng hơn ở một số người. Vì vậy, không nên dùng nước ngọt hoặc nước trái cây nhiều đường để thay thế dung dịch bù điện giải.

Sữa và một số sản phẩm từ sữa

Sau một đợt tiêu chảy cấp, một số người có thể tạm thời khó tiêu hóa lactose. Nếu uống sữa khiến đầy bụng hoặc tiêu chảy tăng lên, nên tạm thời hạn chế và theo dõi khả năng dung nạp. Tuy nhiên, không nên mặc định rằng tất cả người bệnh đều phải kiêng hoàn toàn sữa và các sản phẩm từ sữa.

5. Có nên nhịn ăn khi bị nhiễm trùng đường ruột?

Không nên nhịn ăn kéo dài.

Khi đang buồn nôn hoặc nôn nhiều, người bệnh có thể tạm thời ăn ít hơn. Khi cảm giác thèm ăn trở lại, nên ăn từng ít một và tăng dần lượng thức ăn theo khả năng dung nạp.

Theo NIDDK, với tiêu chảy cấp, hầu hết mọi người có thể quay lại chế độ ăn thông thường khi cảm thấy muốn ăn, ngay cả khi vẫn còn tiêu chảy. Việc áp dụng chế độ ăn quá hạn chế hoặc nhịn ăn không được khuyến cáo vì không giúp điều trị nguyên nhân gây tiêu chảy.

6. Gợi ý thực đơn khi bị nhiễm trùng đường ruột

Bữa sáng: Cháo thịt nạc hoặc bánh mì mềm + nước.

Bữa phụ: Chuối chín hoặc một phần nhỏ trái cây phù hợp.

Bữa trưa: Cơm mềm + cá hấp/thịt nạc + rau củ nấu chín mềm.

Bữa phụ: Bánh mì hoặc món ăn nhẹ dễ tiêu nếu cảm thấy đói.

Bữa tối: Cháo hoặc cơm mềm + thịt gà bỏ da/cá + rau củ nấu chín.

Trong ngày, cần chú ý bổ sung đủ nước và dung dịch bù nước điện giải khi có tiêu chảy hoặc nôn.

Đây chỉ là thực đơn tham khảo. Khả năng dung nạp thực phẩm ở mỗi người có thể khác nhau, vì vậy nên điều chỉnh dựa trên triệu chứng và tình trạng sức khỏe.

7. Khi nào cần đi khám?

Chế độ ăn và bù nước có thể hỗ trợ chăm sóc tại nhà trong nhiều trường hợp tiêu chảy cấp nhẹ. Tuy nhiên, nhiễm trùng đường ruột không phải lúc nào cũng có thể tự điều trị bằng chế độ ăn.

Cần đi khám sớm nếu có một trong các dấu hiệu:

• Tiêu chảy nhiều hoặc kéo dài.
• Phân có máu, mủ hoặc phân đen.
• Sốt cao.
• Đau bụng dữ dội.
• Nôn nhiều, không thể uống đủ nước.
• Có dấu hiệu mất nước như khát nhiều, khô miệng, tiểu ít, mệt lả hoặc lú lẫn.
• Người bệnh là trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh nền/suy giảm miễn dịch.

Theo NIDDK, người lớn nên được đánh giá y tế khi tiêu chảy kéo dài trên 3 ngày, có từ 6 lần đi phân lỏng trở lên trong một ngày, sốt cao, nôn thường xuyên, đau bụng dữ dội, phân có máu/phân đen hoặc có dấu hiệu mất nước.

Kết luận

Khi bị nhiễm trùng đường ruột, không có một loại thực phẩm nào có thể đảm bảo giúp bệnh khỏi nhanh. Điều quan trọng là bù đủ nước và điện giải, tiếp tục ăn uống phù hợp khi có thể, lựa chọn thực phẩm dễ dung nạp và tránh những món có thể khiến triệu chứng nặng hơn.

Nếu triệu chứng nghiêm trọng, kéo dài hoặc xuất hiện dấu hiệu mất nước, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân và được điều trị phù hợp. Việc tự ý sử dụng thuốc chống tiêu chảy hoặc kháng sinh cũng không nên thực hiện nếu chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.

Nguồn sưu tầm, tham khảo

 CS1: 8 Mạc Thái Tổ, Yên Hoà, Cầu Giấy – 0329.375.178

 CS2: 31 Mạc Thái Tổ, Yên Hoà, Cầu Giấy – 0986.743.991

 CS3: 48 Vũ Phạm Hàm, Trung Hòa, Cầu Giấy – 0328.573.866

 CS4: Võng Xuyên, Phúc Thọ, Hà Nội – 0396.330.297